Η σωστή αρχειοθέτηση των συλλεκτικών νομισμάτων σε άλμπουμ απαιτεί βαθιά κατανόηση της επιστήμης των υλικών και των μηχανικών τριβών για την αποφυγή ανεπανόρθωτων γρατσουνιών και χημικών αλλοιώσεων. Η σκόνη, η υγρασία και τα ακατάλληλα πλαστικά αποτελούν τους μεγαλύτερους εχθρούς της μεταλλικής επιφάνειας, καθιστώντας απαραίτητη τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων προστασίας.
Ο χημικός κίνδυνος: Γιατί το PVC καταστρέφει τα μέταλλα
Το μεγαλύτερο σφάλμα κατά την επιλογή άλμπουμ για νομίσματα είναι η χρήση φύλλων που περιέχουν πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC). Για να γίνει το PVC εύκαμπτο, οι κατασκευαστές προσθέτουν χημικούς πλαστικοποιητές. Με την πάροδο του χρόνου, και ιδιαίτερα υπό την επίδραση της θερμότητας και του φωτός, οι πλαστικοποιητές αυτοί διασπώνται και απελευθερώνουν όξινα αέρια. Αυτά αντιδρούν με την υγρασία της ατμόσφαιρας και τα μέταλλα του νομίσματος, δημιουργώντας μια πράσινη, κολλώδη ουσία, γνωστή ως διάβρωση PVC.
Αυτή η χημική αντίδραση καταστρέφει ανεπανόρθωτα την επιφάνεια του νομίσματος, μειώνοντας την αξία του. Για την ασφαλή αποθήκευση, πρέπει να επιλέγετε αποκλειστικά άλμπουμ και θήκες χωρίς PVC. Τα πλέον κατάλληλα υλικά είναι ο αδρανής πολυεστέρας και το πολυπροπυλένιο. Αυτά τα πολυμερή είναι χημικά σταθερά, δεν διασπώνται και δεν απελευθερώνουν επιβλαβείς ουσίες, εξασφαλίζοντας ένα ασφαλές περιβάλλον για δεκαετίες.
Μηχανική τριβή και ο ρόλος της μικροσκοπικής σκόνης
Οι γρατσουνιές στα νομίσματα δεν προκαλούνται μόνο από σκληρά αντικείμενα, αλλά κυρίως από τη σκόνη που συσσωρεύεται στην ατμόσφαιρα. Η οικιακή σκόνη περιέχει μικροσκοπικά σωματίδια διοξειδίου του πυριτίου (χαλαζία), τα οποία έχουν εξαιρετικά υψηλή σκληρότητα, μεγαλύτερη από εκείνη του αργύρου, του χαλκού και του χρυσού. Όταν ένα νόμισμα εισάγεται ή εξάγεται από μια πλαστική θήκη που περιέχει σκόνη, τα σωματίδια αυτά λειτουργούν ως λειαντικό μέσο, προκαλώντας μικροσκοπικές γρατσουνιές.
Για να αποφευχθεί αυτή η φθορά, η διαδικασία τοποθέτησης πρέπει να γίνεται σε περιβάλλον ελεύθερο από σκόνη. Πριν από την τοποθέτηση, χρησιμοποιήστε έναν ειδικό φυσητήρα αέρα για να απομακρύνετε τυχόν σωματίδια από την επιφάνεια του νομίσματος και της θήκης. Ποτέ μην φυσάτε με το στόμα, καθώς τα μικροσταγονίδια σάλιου περιέχουν ένζυμα και υγρασία που θα προκαλέσουν οξείδωση.
Ορθή τεχνική χειρισμού και προετοιμασία επιφάνειας
Το ανθρώπινο δέρμα παράγει φυσικά έλαια και ιδρώτα, τα οποία περιέχουν αμινοξέα και χλωριούχο νάτριο. Τα στοιχεία αυτά είναι εξαιρετικά διαβρωτικά για τα μέταλλα, ειδικά για τον χαλκό και τον άργυρο. Το άγγιγμα ενός νομίσματος με γυμνά χέρια αφήνει αποτυπώματα που με τον χρόνο μετατρέπονται σε μόνιμες σκούρες κηλίδες.
Κατά τον χειρισμό, ακολουθήστε τους εξής κανόνες:
- Χρησιμοποιείτε πάντα καθαρά, λευκά βαμβακερά γάντια ή γάντια νιτριλίου χωρίς πούδρα. Τα γάντια νιτριλίου προσφέρουν καλύτερη αίσθηση αφής και δεν αφήνουν ίνες στην επιφάνεια.
- Πιάνετε το νόμισμα αποκλειστικά και μόνο από τη στεφάνη (την εξωτερική ακρογραμμή) και ποτέ από τις ανάγλυφες επιφάνειες της εμπρόσθιας ή της οπίσθιας όψης.
- Εργαστείτε πάνω από μια μαλακή επιφάνεια, όπως ένα ειδικό υπόστρωμα από τσόχα ή ένα καθαρό πανί μικροϊνών. Σε περίπτωση που το νόμισμα γλιστρήσει από τα χέρια σας, η πτώση σε μαλακή επιφάνεια θα αποτρέψει τη δημιουργία βαθιών σημαδιών στο μέταλλο.
Η μέθοδος της διπλής προστασίας
Η απευθείας τοποθέτηση των νομισμάτων στις πλαστικές σελίδες του άλμπουμ αυξάνει τον κίνδυνο τριβής κατά το ξεφύλλισμα. Η βέλτιστη τεχνική περιλαμβάνει τη χρήση μιας ενδιάμεσης προστατευτικής στρώσης. Τοποθετήστε πρώτα το νόμισμα σε ένα ειδικό χάρτινο πλαίσιο με παράθυρο από Mylar ή σε μια σκληρή πλαστική κάψουλα από ακρυλικό υλικό. Αυτά τα μέσα σφραγίζουν το νόμισμα και αποτρέπουν οποιαδήποτε άμεση επαφή με το περιβάλλον.
Στη συνέχεια, τοποθετήστε το προστατευμένο νόμισμα στις ειδικές θήκες του άλμπουμ. Με αυτόν τον τρόπο, όταν ξεφυλλίζετε το άλμπουμ ή μετακινείτε τις σελίδες, η τριβή ασκείται στο εξωτερικό προστατευτικό περίβλημα και όχι στην ευαίσθητη μεταλλική επιφάνεια του ίδιου του νομίσματος.
Έλεγχος μικροκλίματος στο χώρο αποθήκευσης
Η θερμοκρασία και η σχετική υγρασία είναι καθοριστικοί παράγοντες για τη μακροζωία της συλλογής σας. Η υψηλή υγρασία λειτουργεί ως καταλύτης για τις χημικές αντιδράσεις οξείδωσης. Για να διατηρήσετε τα νομίσματα σε άριστη κατάσταση, αποθηκεύετε τα άλμπουμ σε χώρο με σταθερή θερμοκρασία (περίπου 18-22 βαθμούς Κελσίου) και σχετική υγρασία κάτω από 50%.
Αποφύγετε υπόγεια, σοφίτες ή εξωτερικούς τοίχους όπου υπάρχουν έντονες διακυμάνσεις θερμοκρασίας που προκαλούν συμπύκνωση υδρατμών. Μέσα στο κουτί αποθήκευσης ή στο χρηματοκιβώτιο όπου φυλάσσονται τα άλμπουμ, τοποθετήστε μερικά φακελάκια με διοξείδιο του πυριτίου (silica gel) για να απορροφούν την πλεονάζουσα υγρασία από τον αέρα.
